Ada Güncel Haber

Akaryakıt piyasasında son yılların en sert artışı olarak değerlendirilen, motorinin litre fiyatına 6 lira 69 kuruşluk zam kararı gece yarısına saatler kala iptal edildi. Zam gerçekleşseydi bazı şehirlerde motorinin litre fiyatı 70 liraya dayanacaktı.

Uzmanların “tek kalemde tarihi artış” olarak yorumladığı düzenleme, kamuoyunda ciddi endişe yaratmış; zam beklentisi nedeniyle Türkiye genelinde akaryakıt istasyonlarında gece boyunca uzun araç kuyrukları oluşmuştu. İptal kararıyla birlikte motorin grubunda herhangi bir fiyat değişikliği yapılmadı.

JEOPOLİTİK GERİLİM PETROLÜ SIÇRATTI

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası bölgede başlayan çatışmalar küresel petrol piyasalarını sarstı. Çatışmalar öncesinde 70 dolar seviyesinde seyreden brent petrol, kısa sürede 80 doların üzerine çıktı.
Uluslararası piyasalardaki bu artışın pompa fiyatlarına sert şekilde yansıması beklenirken, motorine gece yarısından itibaren 6,69 TL zam yapılacağı açıklanmıştı. Ancak son dakika gelişmesiyle artış geri çekildi.

“7 LİRALIK ZAM” POMPADA ŞOK ETKİSİ YARATACAKTI

Sektör temsilcileri, tek seferde 7 liraya yaklaşan bir artışın hem tüketici psikolojisi hem de enflasyon üzerindeki etkisinin ağır olacağını belirtiyor.
Zam gerçekleşseydi:
Nakliye maliyetleri anında artacak,
Gıda başta olmak üzere temel ürün fiyatlarında zincirleme yükseliş yaşanacak,
Enflasyon beklentileri yeniden yukarı yönlü baskı görecekti.
Bu nedenle iptal kararının kısa vadede piyasaya “nefes aldırdığı” yorumları yapılıyor.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ YENİDEN GÜNDEMDE

Akaryakıt fiyatlarındaki sert dalgalanma, geçmiş yıllarda uygulanan eşel mobil sistemini yeniden gündeme taşıdı.
Eşel mobil sistemi; uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki artışın pompa fiyatlarına doğrudan yansımaması için, artışın Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) karşılanmasını öngörüyor.
Sistem uygulandığında:
Akaryakıt fiyatı artacaksa ÖTV düşürülerek pompa fiyatı sabit tutuluyor.
Fiyat gerilediğinde ise ÖTV artırılarak Hazine’nin kaybı telafi ediliyor.
Türkiye’de 2021 yılının son çeyreğinde kaldırılan sistemin yeniden devreye alınıp alınmayacağına ilişkin Hazine’nin yürüttüğü etki analizinin bu hafta sonuçlanması bekleniyor.

PİYASA NEFES ALDI AMA RİSK SÜRÜYOR

Zam iptal edilmiş olsa da küresel petrol fiyatlarındaki oynaklık sürüyor. Brent petroldeki yükseliş kalıcı olursa, önümüzdeki günlerde yeni fiyat güncellemeleri ihtimali masada kalmaya devam edecek.

Motorinde “100 yılın zammı” olarak nitelendirilen artışın son anda geri çekilmesi vatandaşta geçici bir rahatlama yarattı. Ancak enerji piyasalarında tansiyon düşmediği sürece, akaryakıt fiyatlarının yeniden gündemin ilk sıralarında yer alması bekleniyor.