Kuşadası Belediyesi ve Kuşadası Kent Konseyi tarafından 17 Ocak 2026 Cuma günü Pera Düğün, Organizasyon ve Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen panele Kuşadası Belediye Başkanı Ömer Günel, belediye başkan yardımcıları, belediye meclis üyeleri, Kuşadası Kent Konseyi Başkanı Mustafa Ünver, Cumhuriyet Halk Partisi Kuşadası İlçe Yönetimi, Aydın ili muhtarları, kooperatif başkanları ve çok sayıda yurttaş katıldı. Panelin moderatörlüğünü Bülent Ay üstlendi.

“Kooperatifler yalnızca üretim aracı değil, yerel kalkınmanın omurgasıdır”

Panelin açılış bölümünde konuşan Kuşadası Belediye Başkanı Ömer Günel, kooperatifçiliğin yerel kalkınmadaki önemine dikkat çekerek, “Yerel üretimi korumadan, emeği örgütlemeden, gelir dağılımında adaleti sağlamadan sürdürülebilir bir kalkınmadan söz edemeyiz. Kooperatifçilik bu anlamda yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda toplumsal bir modeldir” ifadelerini kullandı. Günel, Kuşadası Belediyesi olarak üretici odaklı kooperatiflere destek vermeye devam edeceklerini vurguladı.

Kadın kooperatifleri: Ekonomik olduğu kadar toplumsal bir dönüşüm alanı

Panelin en geniş tartışma başlıklarından biri Aydın ili kadın kooperatifleri oldu. Aydın’daki kadın kooperatiflerinin mevcut durumu, coğrafi dağılımı, yönetim yapıları ve kadınların temsiliyeti ayrıntılı biçimde ele alındı.

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tendü Hilal Göktuğ, kadın kooperatiflerinin sosyal etkilerine dikkat çekerek, “Kadın kooperatiflerinin etkisini yalnızca gelir artışıyla ölçersek en büyük dönüşümü gözden kaçırırız. Asıl değişim, kadının kendine bakışında, aile içindeki konumunda ve toplumla kurduğu ilişkide yaşanıyor” dedi.

Göktuğ, kadınların kooperatifler aracılığıyla üretimden yönetime uzanan bir sürece dahil olduğunu belirterek, “Kadın artık yalnızca üretmiyor; ürünün fiyatını, ambalajını, pazarlama kanalını ve markasını da konuşuyor. Bu, toplumsal algıyı kökten değiştiren bir durum” değerlendirmesinde bulundu.

Ekonomik bağımsızlık, istihdam ve görünürlük

Kadın kooperatiflerinin kadınların ekonomik bağımsızlığı üzerindeki etkisi panelde somut örneklerle tartışıldı. Kadınların sigortalı çalışma, düzenli gelir elde etme ve kayıtlı ekonomiye katılma süreçlerinin kooperatifler aracılığıyla güçlendiği vurgulandı.

Kuşadası Belediye Meclis Üyesi Hasan Göçmen, bu noktada kooperatiflerin rolüne dikkat çekerek, “Kadın kooperatifleri özellikle kırsal bölgelerde ev içi emeği görünür ve ekonomik hale getiriyor. Bu yalnızca istihdam artışı değil, gelir dağılımında da daha adil bir yapı anlamına geliyor” dedi. Göçmen, kooperatiflerin girdi temini, pazarlama ve krediye erişimde küçük üreticiye ciddi avantaj sağladığını kaydetti.

Yerel yönetimler, destek mekanizmaları ve sürdürülebilirlik

Panelde kadın kooperatiflerinin sürdürülebilir büyümesi için gerekli politikalar da kapsamlı biçimde ele alındı. Eğitim, finansmana erişim, dijitalleşme ve yerel yönetim iş birlikleri öne çıkan başlıklar oldu.

Kuşadası Belediye Meclis Üyesi Nilüfer Tektaş Cevahir, “Kadın kooperatiflerinin sürdürülebilirliği için yalnızca hibe değil, sürekli eğitim, danışmanlık ve yönetim desteği gerekiyor. Yerel yönetimler bu süreçte kolaylaştırıcı ve birleştirici bir rol üstlenmeli” dedi. Cevahir, üst birliklere üyelik, dijital satış kanalları ve markalaşmanın kooperatiflerin finansal dayanıklılığını artıracağını vurguladı.

Ürün çeşitliliği ve katma değer vurgusu

Aydın’ın tarımsal zenginliği üzerinden ürün çeşitliliği konusu panelin önemli başlıkları arasında yer aldı. Geleneksel ürünlerin yanı sıra yenilikçi ve katma değerli ürünlere yönelmenin gerekliliği vurgulandı.

Prof. Dr. Tendü Hilal Göktuğ, “Aydın ili kadın kooperatiflerinde ürün çeşitliliği tarımla sınırlı kalmamalı. Zeytinyağı, erişte, turşu gibi ürünlerin yanında turizmle bağlantılı, hikâyesi olan ürünler geliştirilmesi gerekiyor” dedi. Hasan Göçmen ise markalaşma, organik sertifikasyon ve pazar trendlerine uyumun önemine dikkat çekti.

Kooperatifçilik ve tarımsal kalkınma

Panelde kooperatiflerin tarımsal kalkınmadaki tarihsel rolü ve günümüzdeki işlevi de ele alındı. Küçük üreticilerin maliyetleri düşürmesi, ürünlerini daha iyi fiyatla satabilmesi ve pazara erişimi konuları ayrıntılı biçimde tartışıldı.

Nilüfer Tektaş Cevahir, “Başarılı kooperatif örneklerinin ortak özelliği; şeffaf yönetim, güçlü dayanışma ve yerel aktörlerle kurulan sağlıklı iş birlikleridir” ifadelerini kullandı.

Profesyonel moderasyon ve ortak akıl vurgusu

Panel boyunca moderatörlüğü üstlenen Bülent Ay, konuşmacıların görüşlerini derinleştiren, tartışmayı yönlendiren ve panelin bütünlüğünü koruyan profesyonel bir moderasyon sergiledi. Katılımcılar, yalnızca başarı örneklerini değil, eksikleri ve yapılması gerekenleri de açık biçimde dile getirdi.

Programın sonunda kooperatifçiliğin Kuşadası ve Aydın için yalnızca ekonomik değil; sosyal, çevresel ve toplumsal bir kalkınma modeli olduğu vurgulanarak, kadın kooperatiflerinin güçlendirilmesi ve yerel iş birliklerinin artırılması gerektiği görüşü öne çıktı.